← Terug naar blog overzicht

17 november 2026 · 7 min leestijd

Je leverancier heeft gelijk. Je collega's ook.

Door Stan Raaijmakers

Zo maak je schoonmaakkwaliteit meetbaar in 5 stappen (De Meetlat)

Je leverancier zegt: het is gefixt.

Je collega's zeggen: het is nog steeds niet schoon.

En jij zit ertussen, zonder bewijs.

Dat gesprek zie ik bijna overal. Het gaat steeds hetzelfde. Er komt een klacht. Er gaat een mail naar de rayonmanager. Die zegt dat hij het oppakt. Een week later is het "gefixt". Twee weken later is dezelfde klacht terug.

Wie heeft er gelijk? Allebei, vanuit hun eigen idee. En dus niemand. Want zolang jullie niet hebben afgesproken wat schoon is, heeft niemand gelijk.

In dit artikel lees je waarom dat gesprek steeds terugkomt. En hoe je het vervangt door een vaste manier van meten. Je houdt je leverancier. Opnieuw aanbesteden hoeft niet.

De klacht is niet het probleem

Veel mensen denken: de klacht is het probleem. De leverancier moet het gewoon beter doen. Dus mail je. Je wacht op "gefixt". En je gaat door met je werk, in de hoop dat het deze keer blijft hangen.

Meestal blijft het niet hangen. Logisch ook. Iedereen heeft het druk. Maar het levert drie problemen op.

Eén: jullie zitten niet op één lijn. Voor jou is een bureau schoon als er geen koffiekringen en kruimels op liggen. Voor de schoonmaker is het schoon als het volgens planning is afgenomen. Dat kan allebei kloppen. Dus wordt elk overleg een discussie over wat goed is. Twee meningen, geen feiten. En wie het hardst klaagt, krijgt voorrang.

Twee: er komt pas actie bij escalatie. Er wordt pas gemeten als er klachten zijn. Ik heb het meerdere keren gezien: een kwaliteitsmeting die alleen werd gedaan als het al uit de hand liep. Dan meet je alleen de locaties waar het misgaat. Van de rest weet je niets. En je bent altijd te laat. Tegen de tijd dat een klacht bij de juiste persoon ligt, ben je weken verder.

Drie: geen klachten is geen bewijs. Mensen klagen niet over alles. Ze wennen eraan. Of ze denken dat melden toch niets uitmaakt. Zolang je niet meet, weet je niet of het goed of fout gaat.

Wie zijn eigen werk keurt, keurt zelden af

Hoe dit afloopt, zag ik bij een locatie. De leverancier keurde zijn eigen werk goed. Kort daarna keurde de GGD dezelfde locatie af.

Dat is geen kwade wil. Dat is gewoon menselijk. Wie zijn eigen werk keurt, keurt zelden af.

Er lopen hier ook vaak twee dingen door elkaar: uren en kwaliteit. Uren zeggen wat er is ingezet. Kwaliteit zegt wat het resultaat is. Die twee hangen samen, maar het zijn verschillende vragen. Je kunt alle uren maken en toch geen goed resultaat leveren. En je kunt het resultaat halen in minder uren. Je hebt ze allebei nodig, maar je moet ze los van elkaar kunnen zien.

Daarom denk ik er anders over. Kwaliteit is geen gevoel. Kwaliteit meet je. Ook als het goed lijkt te gaan. Met een meetlat die je vooraf samen afstemt.

De Meetlat in 5 stappen

Ik werk daarvoor met vijf stappen. Ik noem het De Meetlat. Het hoort bij mijn methode Afspraak is Afspraak, met drie pijlers: Overzicht, Structuur en Controle. Per stap lees je wat het is, waarom het werkt en waar het meestal misgaat.

Overzicht: stap 1 en 2

1. Leg per object vast wat schoon is.

Dat begint bij de frequentie. Hoe vaak wordt iets gedaan: dagelijks, wekelijks of periodiek? Kijk daarbij goed naar wat er in de calculatie staat. Ik zie regelmatig dat iets dagelijks is gecalculeerd, terwijl het in de praktijk op aanvraag gebeurt. Dan betaal je voor werk dat niet wordt gedaan. En krijg je er een discussie over kwaliteit bij.

Daarna het niveau waarop het wordt opgeleverd. Wat accepteer je, en wat niet? En welke soorten vervuiling horen bij welk object? Op een toilet gaat het om kalk, urine en papier. Op een bureau om stof, vlekken en afval.

Stem dat af op de manier waarop je schoonmaak inkoopt. Koop je schoonmaak in voor een 6 of 7, verwacht dan ook een 6 of 7 en geen 9. Dat is een beeld, geen rapportcijfer. Het VSR raadt zelfs af om kwaliteitsrapportages om te zetten in een cijfer en adviseert afspraken over het aantal toegestane fouten (bron: Facto, 9 mei 2025, https://www.facto.nl/40285/waarom-zijn-rapportcijfers-niet-toegestaan-bij-kwaliteitsrapportage-vsr-kms). Het punt is hetzelfde: verwacht wat je inkoopt, en spreek vooraf af wat acceptabel is.

Vergeet het periodieke werk niet. Randen, richels, plinten, de bovenkant van kasten. Dat is het werk dat het eerst blijft liggen. Niemand ziet het die dag. Maar na drie maanden ziet iedereen het.

Waarom het werkt: schoon is dan geen gevoel meer. Niet "de toiletten zijn schoon", maar: dit object, dit niveau, zo vaak.

Waar het misgaat: het werkprogramma staat in het contract, maar niemand op de werkvloer kent het. Ik heb rayonmanagers gesproken die het werkprogramma van hun eigen locatie niet kenden. Dan kun je ook niet verwachten dat het wordt uitgevoerd.

2. Kies vaste meetpunten.

Je kunt niet alles meten. Dat hoeft ook niet. Kies per locatie een paar punten die iets zeggen over het geheel. Een toilet. Een pantry. Een vergaderruimte. Een plek waar periodiek werk zichtbaar wordt.

Waarom het werkt: je meet die punten altijd op dezelfde plek, op dezelfde manier. Dan vergelijk je appels met appels. Week na week.

Waar het misgaat: iedere keer iemand anders die ergens anders kijkt. De ene week de receptie, de andere week de kantine. Dan zie je verschillen die niets met de schoonmaak te maken hebben. En dan heb je weer een discussie, over een nieuw onderwerp, op een andere manier gemeten.

Structuur: stap 3

3. Meet op een vast moment, samen.

Niet alleen bij escalatie. Ook als het goed lijkt te gaan. Juist dan.

Waarom het werkt: schoonmaak gaat zelden in één keer mis. Het glijdt langzaam af. Een nieuwe medewerker. Een zieke collega. Een rayonmanager die wisselt. Werkdruk die toeneemt. Als je op een vast moment meet, zie je dat in week 2. Niet pas in week 8.

Doe het samen met je leverancier. Niet als controle achter zijn rug, maar als gezamenlijke meting. Dan accepteert hij de uitkomst ook.

Waar het misgaat: de meting wordt alleen gedaan door de partij die het werk levert. Ik zeg niet dat die meting dan niet klopt. Maar je hebt twee blikken nodig om het erover eens te kunnen zijn.

Controle: stap 4 en 5

4. Leg vast en communiceer via één route.

Eén manier van vastleggen. Eén kanaal. Niet de mail, de app, een briefje en een praatje op de gang door elkaar. Want dan raakt informatie kwijt. En een klacht die via drie kanalen binnenkomt, wordt door niemand opgepakt.

Waarom het werkt: alles staat op één plek, met een datum. Zodat je later kunt teruggaan naar wat er is gezien en wat er is afgesproken.

Waar het misgaat: de route. Ik heb organisaties gezien waar een melding er gemiddeld twee weken over deed om bij de juiste persoon te komen. Dat ligt niet aan de schoonmaker. Dat ligt aan de route.

Ik test dit nu zelf bij twee klanten. Juist omdat ik zie hoeveel tijd er verloren gaat aan zoeken en heen en weer mailen.

5. Bespreek de trend in het vaste overleg. Niet de losse klachten.

Een losse klacht los je op. Maar een trend vertelt je waar het fundament niet klopt.

  • Gaat het elke maandag mis? Dan zit het misschien in de planning.
  • Gaat het op één locatie steeds mis? Dan zit het misschien in de bezetting.
  • Gaat het overal een beetje mis? Dan zit het misschien in de afspraak zelf.

Ik zeg vaak in zo'n overleg: als het steeds op dezelfde plek misgaat, is het geen kwaliteitsprobleem meer. Dan is het een capaciteitsprobleem. En dat los je niet op met nog een mail of nog een klacht. Dat los je op met een andere inzet, een andere planning of een andere afspraak.

Waarom het werkt: de vraag in het overleg is niet meer wie er gelijk heeft. De vraag is: waar zit het in? De afspraak, de uren, de planning of de mensen? En wat spreken we daarover af?

Waar het misgaat: als je elke keer terugverwijst naar de originele afspraak. Schoonmaken is mensenwerk. Hoe goed je het ook op papier zet, je weet nooit precies hoe het in de praktijk uitpakt. De planning, het werkprogramma en de afspraken van drie jaar geleden zijn vaak niet meer relevant. Je pand is veranderd, je bezetting, je organisatie, en ook de manier van schoonmaken. Dus blijf evalueren en bijstellen.

Zo werk je naar de toekomst. In plaats van elke week dezelfde brandjes te blussen.

Drie bezwaren die ik vaak hoor

"Moet ik dan opnieuw aanbesteden?" Nee. Je houdt je leverancier. Meten is een afspraak met de partij die je al hebt.

"Het gaat toch goed, waarom zou ik meten?" Juist dan. Zonder meting weet je niet of stilte goed nieuws is. En je ziet het afglijden pas als het te laat is.

"Dan ga ik mijn leverancier controleren." Nee. Je meet samen, op een vast moment, met een maat die jullie vooraf hebben afgesproken. Dat is geen wantrouwen. Dat is afspraak is afspraak.

Begin deze week

Je hoeft er niets voor te kopen. Je kunt er deze week mee beginnen.

  1. Pak één locatie.
  2. Kies drie of vier vaste punten.
  3. Spreek met je leverancier af wanneer jullie samen gaan kijken.

Het mooie is: je houdt gewoon je leverancier. Je zorgt alleen dat jullie met dezelfde meetlat meten.

Geen gokken meer, maar feiten

Even samengevat. Leg per object vast wat schoon is. Kies vaste meetpunten. Meet op een vast moment, samen. Leg het vast via één route. En bespreek de trend in plaats van losse klachten.

Dan zit je niet meer tussen je leverancier en je collega's in. Dan praat je op feiten in plaats van op gevoel.

Wil je hulp bij structureel meten? Wij hebben een methodiek waarmee we op een vast moment vaste objecten meten. Zo kun je aantonen of het goed gaat of minder goed. Geen gokken meer, maar feiten.

Plan een gesprek →

Stan Raaijmakers, Facility Spot

Klaar voor een kantoor dat gewoon draait?

Doe de Schoonmaak Check. Gratis, vijf minuten, je uitslag verschijnt direct.